Burgemeester van Mechelen, Vlaams volksvertegenwoordiger en Fractieleider Vlaams Parlement

Station op maat voor Mechelse reizigers

 

Donderdag 27 oktober 2016 – Het nieuwe ontwerp van het Mechels station biedt de bijna 20.000 dagelijkse reizigers een optimaal comfort en een prima toegankelijkheid, terwijl er toch ruim 10% bespaard werd in vergelijking met het ontwerp uit 2011. De afslanking werd gerealiseerd door enkele structurele ingrepen in het ontwerp door te voeren, door technische ruimten te combineren en door fietsenbergingen te centraliseren. Na de goedkeuring van de investeringsplannen van de spoorweggroep, kan het bouwproces van start gaan. De bouwplannen liggen na Nieuwjaar ter inzage.

 

Het stationsproject Mechelen in Beweging – een initiatief van NMBS, Infrabel, AWV, De Lijn en de Stad Mechelen – verkreeg in 2011 een bouwvergunning voor het volledige project. Dat omvat de aanleg van een spoorbypass, een ontsluitingsweg, fietsinfrastructuur en een ondergrondse parking, maar ook de bouw van een volledig nieuw trein- en busstation. Op vraag van de NMBS boog het studiebureau Eurostation zich over de bouwplannen met als opdracht een significante besparing door te voeren en toch geen afbreuk te doen aan het comfort voor de reiziger. Het resultaat dat nu voorligt is een hedendaags stationsgebouw dat vooral efficiëntie nastreeft en toch een hoogstaande architecturale waarde bezit.

 

‘Het was geen gemakkelijke oefening’ geeft architect Brent Turchak aan, ‘maar ons team is de uitdaging aangegaan om met minder budget een stationsgebouw te ontwerpen dat 100% op de reiziger gericht is, een vlotte en veilige doorstroming garandeert en voor alle vervoersmiddelen vlot bereikbaar is. En tegelijk als katalysator zal fungeren voor het sociale en economische leven in een stadsdeel in volle verandering.’

 

Revolutionaire materialisatie

 

De grootst zichtbare verandering is de structuur van de luifel boven de perrons. Het blijft een boogstructuur, maar die wordt bovenaan opengetrokken in plaats van uit elkaar geschoven. Daardoor blijft er evenveel daglicht het station instromen, maar wordt het aantal steunelementen gehalveerd. Dat is niet alleen een belangrijke kostenbesparing, maar betekent voor de reiziger ook minder hinderlijke obstakels op de perrons. In het oorspronkelijke ontwerp werd met glas gewerkt, nu is dat grotendeels vervangen door ETFE, een recent ontwikkelde kunststof die evenveel licht doorlaat, maar veel lichter is, goedkoper en makkelijker in onderhoud. Het is een materiaal dat binnen de architectuur als revolutionair wordt omschreven.

 

Minder zichtbaar maar zeker zo belangrijk is de sterk verbeterde toegang tot de perrons. In het oorspronkelijke ontwerp moesten de bijna 20.000 reizigers die dagelijks van het station gebruik maken door een enkele gang naar de 12 toekomstige perrons. Dit wordt nu een dubbele, evenwaardige toegang, waarbij men via vaste trappen, roltrappen en liften gemakkelijk alle perrons kan bereiken of kan overstappen.

 

Reiziger centraal

 

‘Bij de optimalisatieoefening stond het comfort van de reiziger centraal’, benadrukt Nancy Geyskens van NMBS Stations. ‘Die reiziger zal dan ook van de doorgevoerde ingrepen weinig of niets merken. De beperkte schaalverkleining die het nieuwe ontwerp onderging situeert zich vrijwel uitsluitend op plaatsen technische ruimten voorzien worden of typisch spoorgebonden functies een onderdak krijgen.’

 

Mechelen in Beweging is een project dat een totaalaanpak hanteert, dus was de integratie van de faciliteiten voor alle vervoersmiddelen een belangrijk aandachtspunt. De ondergrondse parking voor 2.000 wagens moet een stimulans vormen om met de wagen uit Antwerpen of Brussel weg te blijven en aan het nieuwe Mechelse station over te stappen op de trein, die dank zij de capaciteitsverhoging van bijkomende sporen en grotere perrons de enorme drukte in de ochtend- en avondspits moet opvangen. ‘Maar ook de andere vervoersmiddelen krijgen volop aandacht’, benadrukt Nancy Geyskens. ‘De faciliteiten voor buschauffeurs en de wachtzones voor busreizigers worden samen met een volwaardige Lijnwinkel in het nieuwe station geïntegreerd. Voor fietsers verdubbelen we de huidige capaciteit van rekken tot 5.000 plaatsen, indien nodig zelfs nog uitbreidbaar tot 7.000. We besparen door een afzonderlijke fietsenstalling aan de Arsenaalzijde van het station te schrappen, maar vormen de stationsplaza vlak bij het travel center en de toegang tot de sporen om tot een extra fietsenberging.

 

Ademruimte voor de buurt

 

Met het vernieuwde ontwerp wordt tegelijk ook de mobiliteit in de stationsomgeving gestroomlijnd. ‘Door de halteplaatsen voor streekbussen naar de Arsenaalzijde van het station te brengen, bovenop het dak van de parking, halen we deze bussen weg uit de woonstraten en kunnen we het vroegere busstation sterk vergroenen’, geeft burgemeester Somers aan. ‘Het autoverkeer verdwijnt bijna volledig uit de bovengrondse stationsomgeving, waardoor de veiligheid voor fietsers en voetgangers enorm verhoogt. Voor de stad is het ook belangrijk dat het nieuwe stationsontwerp de barrière opheft die de wijk Coloma bijna twee eeuwen afsloot van het stadscentrum. Te voet zal men dag en nacht door het station kunnen gaan en ook voor de fietsers komt er een veilige doorsteek onder de sporen. Heel de stationsbuurt krijgt hierdoor letterlijk ademruimte’.

 

Maquette verduidelijkt veel

 

Nu het ontwerp helemaal klaar is, kan de bouwvergunning worden ingediend. Dat zal een van de volgende weken gebeuren, waarna het openbaar onderzoek wellicht kort na Nieuwjaar volgt. Iedereen zal dan de plannen kunnen inkijken, maar om dit ingewikkelde bouwwerk te verduidelijken, werd een erg attractieve maquette vervaardigd. Die zal eerstdaags in de lokettenzaal van het station geplaatst worden, waarbij het communicatieteam van Mechelen in Beweging voor bijkomende info zorgt. Die maquette  verhuist tijdens het openbaar onderzoek naar het Huis van de Mechelaar en krijgt daarna permanent onderdak in het Infopunt aan de Consciencestraat 1b.

 

Het bouwproces voor dit nieuwe station kan van start gaan vanaf het moment dat de federale regering het investeringsplan van de spoorweggroep heeft goedgekeurd. Daardoor is een exacte datum van aanvang nog niet gekend. Wel zal de bouw meerdere jaren in beslag nemen, omdat er gefaseerd moet gewerkt worden. Tijdens de bouwwerken moet de volledige dienstregeling voor trein en bus in Mechelen immers gegarandeerd blijven. Ook de veiligheid en het comfort voor de reiziger staat daarbij centraal.

Bart  Somers maquette MIB 1

Foto: maquette station Mechelen, Bart Somer, burgemeester Mechelen & Nancy Geyskens, manager NMBS Stations.
[Mechelen in beweging]