Burgemeester van Mechelen, Vlaams volksvertegenwoordiger en Fractieleider Vlaams Parlement

Meer Mechelen voor minder geld – begroting 2016: lastenverlaging én investeringen

Maandag 30 november 2015 – Elk jaar moet het stadsbestuur een begroting opmaken en een budgettair meerjarenplan. De begroting is de raming van inkomsten enerzijds, het bepalen van wat we met dat geld gaan doen anderzijds. Het budgettair meerjarenplan laat zien welke impact onze begrotingsbeslissingen hebben op de uitgaven en ontvangsten van de komende jaren. Dit meerjarenplan tot en met 2019 is het belangrijkste instrument om te onderzoeken of de lokale financiën al dan niet gezond zijn. 

De opmaak van de stadsbegroting is jaarlijks een belangrijk ijkpunt voor het beleid. Natuurlijk bouwt zo een begroting verder op de beslissingen van de afgelopen jaren. De fundamentele beleidskeuzes worden immers bij het begin van een nieuwe bestuursperiode gemaakt.

 
Toch worden er jaarlijks nieuwe accenten gelegd of antwoorden geformuleerd op nieuwe uitdagingen. Dit jaar hebben we een aantal nieuwe prioriteiten naar voor geschoven: onder meer het beheersen van de wateroverlast, inzetten op het “nieuwe werken”, het versterken van Mechelen-Winkelstad en de aanpak van de asielcrisis. Tegelijk hebben we heel nadrukkelijk een extra inspanning gedaan voor de openbare netheid, een vaste topprioriteit in ons beleid.

 
Onze openbare financiën zijn gezond. De schuld is perfect onder controle en ze zal – zoals vorig jaar reeds toegelicht – dalen vanaf 2017. Maar er is meer: de belastingen zullen volgend jaar gevoelig dalen. Dat is mogelijk dankzij een doorgedreven bezuinigingspolitiek, waarbij we elke euro twee keer omdraaien. Maar ook de groeiende aantrekkingskracht van onze stad maakt dit mogelijk. Dankzij een juist en volgehouden beleid slaagt Mechelen erin meer bedrijven en mensen aan te trekken. Bovendien stijgt het gemiddeld inkomen in onze stad sneller dan dat van het Vlaamse gemiddelde. Dat wil zeggen dat de nieuwe Mechelaars vaak tweeverdieners zijn. Hun bijdrage aan de stadskas maakt dat we voor iedereen de belastingen kunnen doen dalen.

 
Deze positieve spiraal maakt ook dat Mechelen een echte investeringsstad kan zijn. We investeren per inwoner het meest van alle centrumsteden. Inwoners en bezoekers merken dat: onze stad is open gebloeid. Onherkenbaar veel mooier dan 15 jaar geleden. De Mechelaars worden beter van die vernieuwde straten en pleinen, parken en fietspaden, nieuwe sociale en culturele instellingen, betere veiligheid. Dat investeringsbeleid gaan we de komende jaren niet alleen verder zetten, maar nog versterken. Waardoor de leefkwaliteit in onze stad nog verder toeneemt.

 
Minder belastingen, meer investeringen en een gezond financieel beleid. Dat zijn de basiskenmerken van de begroting 2016. Waardoor alle inwoners meer Mechelen krijgen voor minder geld.

 

 

Minder belastingen

 

 

In 2016 dalen de Mechelse belastingen. Dat is een hele prestatie, zeker in tijden van crisis. Voor lokale besturen stijgen immers de facturen en dalen de inkomsten. Toch heeft het stadsbestuur de ruimte gevonden om de belastingdruk te verminderen voor haar inwoners.

 

– De algemene gemeentebelasting wordt  in 2016 afgeschaft. De opbrengst van deze forfaitaire belasting (60 euro per gezin, 40 euro per alleenstaande) werd in 2015 nog geraamd op 1.866.000 €.

 

– De opcentiemen op de onroerende voorheffing dalen in 2016 van 1550 naar 1510. Dit is een lastenverlaging van 806.088 € in 2016, oplopend tot 862.698 € in 2019.

 

De Mechelaars zullen hierdoor in de periode 2016-2019 in totaal 11 miljoen € minder belastingen moeten betalen.

 

Tenslotte is er in de voorliggende meerjarenplanning nog een reserve voorzien voor verdere belastingverlagingen, bovenop datgene wat nu reeds werd goedgekeurd. Het betreft dit 500.000 € in 2017, 1.000.000 € in 2018 en 1.500.000 € in 2019. Met dit erbij stijgt de totale belastingvermindering tot 14 miljoen € !

 

 

Voor een modaal Mechels gezin betekent deze belastingvermindering snel 100 € per jaar of 400 € in de meerjarenbegroting.

 

 

Mechelen is hiermee de enige centrumstad die al 14 jaar onafgebroken inspanningen doet om haar belastingdruk te verminderen. In 2000 waren we de duurste centrumstad, vandaag behoren we bij de beste van de klas, terwijl we het meest investeren van al die centrumsteden.

 

 

Een gezonde begroting

 

Een begroting is raming van de inkomsten enerzijds, het bepalen aan wat we deze gelden gaan besteden anderzijds. Een optelsom van honderden begrotingsposten. In 2016 verwacht de stad Mechelen 150.097.006 € ontvangsten. Dit bedrag loopt op tot 162.067.566 € in 2019. De uitgaven worden geraamd op 152.710.142 € in 2016, evoluerend naar 161.067.886 € in 2019.

 

De grootste budgettaire inspanning van deze legislatuur werd in Mechelen al geleverd bij de opmaak van de begroting 2013 en de bijbehorende meerjarenplanning. Daarbij werd 29,5 ME bespaard.

 

De belangrijkste graadmeter voor de gezondheid van een de begroting is de autofinancieringsmarge. Dit is de hoeveelheid middelen die van de inkomsten overblijft, na aftrek van de uitgaven en de leningslasten. Het structurele evenwicht dat dan overblijft heet de autofinancieringsmarge. De Vlaamse overheid bepaalt – ter bescherming van de solvabiliteit van de gemeenten – dat de autofinancieringsmarge in 2019 positief zijn. Welnu, in 2019 is dit voor 1 miljoen euro in positief. Maar ook in 2017 en 2018 sluit de autofinancieringsmarge af met een positief resultaat van respectievelijk 3,7 miljoen en 0,1 miljoen euro, ook al schrijft de Vlaamse regelgeving dit niet voor.

 

In 2016 is er hier een deficit van 1,6 miljoen euro. Dit heeft echter alles te maken met de politiebegroting. De dotatie die wettelijk moet worden ingeschreven voor de politie moet rekening houden met een 100 procent bezetting van het korps gedurende 365 dagen. Dat is in de praktijk nooit het geval (zieken, ontslagen, mobiliteitscyclus). Hierdoor bevat de politiedotatie altijd een gevoelige overschatting, die in de cijfers mag worden gecorrigeerd in de volgende jaren. Het tekort in 2016 op de autofinancieringsmarge (iets wat het merendeel van steden en gemeenten kennen en wettelijk is toegelaten) is dan ook een fictief tekort, want de effectieve dotatie naar de politie is in de praktijk lager.

 

Een andere belangrijke graadmeter voor de gezondheid van de lokale begroting is het resultaat op kasbasis. Vereenvoudigd: de som die in kas zou zijn als we alle vorderingen op korte termijn innen en alle schulden op korte termijn afbetalen. Onze thesauriebuffer met andere woorden. Welnu, die bedraagt 5 miljoen € in positief in 2016 en stijgt tot 5,5 miljoen € de volgende jaren. Ook volgens deze perimeter is onze begroting gezond.

 

 

Mechelen kiest opnieuw voor een investeringsbegroting: 337 miljoen €

 

Mechelen had vorig jaar reeds het grootste investeringsbudget van alle centrumsteden. De investeringen van de groep Mechelen[1] zijn in het nieuwe meerjarenplan over de volledige periode 2014-2019 nog toegenomen tot 337 miljoen € tegenover 318 miljoen € in de begroting van vorig jaar.

 

We gaan met andere woorden nog 19 miljoen € extra investeren bovenop de reeds genomen extra engagementen. Dit brengt het gemiddelde investeringsbudget 56,2 miljoen € per jaar (ter vergelijking: in de meerjarenbegroting van vorig jaar was dit 53,1 miljoen €).

 

De investeringen van de stad alleen bedragen over de 6 jaar 264,6 miljoen of 44,1 miljoen gemiddeld per jaar.

 

Schulden en leninglasten dalen

 

Ondanks het verminderen van de belastingen en het optrekken van de investeringen slagen we erin de schulden onder controle te houden. Meer nog: zoals vorig jaar reeds aangekondigd bij de begroting 2015 zal de uitstaande schuld dalen van 270 miljoen euro in 2017 naar 248 miljoen euro in 2019.

 

Per inwoner zal de uitstaande schuld dalen van 3.022 € in 2016 naar 2.855 € in 2019. Ook de schuldratio bedraagt op het einde van de rit in 2019 veilig 1,6. En dankzij een uitstekend financieel beheer – die leningen afsluit met heel lage renten – gaat in 2019 maar 15,09 procent van al onze uitgaven naar lening- en renteaflossingen. Slechts weinig Vlaamse huishoudens doen dit na.

 

Hierbij nog twee belangrijke opmerkingen. De lokale schulden zijn niet het grote probleem van de openbare financiën van ons land. Ze vormen amper 8 procent van de totale overheidsschulden, terwijl de lokale besturen goed zijn voor de helft van alle overheidsinvesteringen. Als u weet dat het netto belastbaar inkomen in Mechelen in 2012 (meest recent beschikbaar cijfer) 1.447.829.133 € bedroeg, dan ziet u dat de lokale schuld minder dan 15 procent bedraagt van het lokale BBP zo u wil.

 

Bovendien hebben we er als stad voor gekozen om leningen aan te gaan met vaste (erg lage) rentevoeten. We hebben ons zo beschermd tegen mogelijk toenemende inflatie. Meer nog: mocht de inflatie terug stijgen, dan zou dat voor onze schuldpositie een bijzonder goede zaak zijn, want het relatieve gewicht van de schuld zou dan erg snel afnemen. Met andere woorden, dankzij het verstandige financieel beheer blijven we ver van een problematische schuldpositie.

 

GRAFIEK bg 2016 

 

Veiligheid blijft prioritair

 

Veiligheid en politie blijven de komende jaren evident een prioriteit. De fusie met Willebroek en de extra middelen van de federale overheid laten toe om de (erg hoge) dotatie vanuit de stadsbegroting onder controle te houden. De bedragen die in de meerjarenplanning zijn ingeschreven zijn op een haar na dezelfde als vorig jaar in de meerjarenbegroting.

 

Zoals u ziet is er in elke meerjarenbegroting een dip in de dotatie. Zoals hierboven uitgelegd moeten we in de politiebegroting middelen voorzien voor een 100 procent bezetting gedurende 365 dagen, wat in de praktijk nooit gehaald wordt. Concreet zal de 23,8 miljoen € voorzien in 2016 niet helemaal uitgegeven worden. In het volgende jaar van de meerjarenplanning wordt hiermee rekening gehouden. Gezien er een overschot zal zijn, kan de dotatie in dat jaar verminderd worden.

 

 

                                                           2016                                         2017                             2018                             2019

mjp 2015                                19.520674                              22.554.979              23.358.596               23.684.138

mjp 2016                                23.762.040                            18.353.546             23.180.434             23.666.156

 

 

Inspanningen voor sociaal huis nemen met een derde toe !

 

De dotatie aan het sociaal huis neemt de volgende jaren toe. Dit heeft onder meer te maken met de strijd tegen armoede, de vergrijzing en het versterken van de sociale
cohesie. Ook het versterken van het activeringsbeleid van leefloners heeft evident een kostprijs.

 

Terwijl de totale uitgaven van de stad in de periode 2016-2019 stijgen met 5,5 % neemt de dotatie voor het OCMW met 31,8 % of bijna een derde toe.

 

2016                                       2017                       2018                       2019

dotatie sociaal huis               12.335.661                             13.557.912             14.629.841             16.261.186

 

 

Enkele nieuwe accenten in de begroting 2016:

 

De begroting 2016 bevat opvallende nieuwe beleidskeuzen en prioriteiten. De volgende dagen zullen de vakschepenen deze toelichten. Een aantal willen we nu toch al meegeven.

 

 

  1. de wateroverlast beheersen

De opwarming van de aarde stelt lokale besturen voor nieuwe uitdagingen. We worden meer dan vroeger getroffen door noodweer en wateroverlast. Dit zet het riolerings-, afwaterings- en pompsysteem in bepaalde wijken van de stad onder druk. De opnamecapaciteit moet worden uitgebreid.

 

Dit vraagt nieuwe investeringen. Naast het jaarlijks reeds voorziene bedrag van 147.410 € maakt het stadsbestuur volgend jaar voor deze prioriteit 2 miljoen € extra middelen vrij. Tevens zal het onderhoud van de kolken worden uitbesteed en opgedreven.

 

–      uitbouw van een bufferbekken op de Bankstraat:                                                        300.000 €

–      pompplatformen aan de Zenne:                                                                                           200.000 €

–      rioleringswerken ikv wateroverlast (oa. Empainlaan):                                              1.000.000 €

–      studiekosten wateroverlast:                                                                                                   200.000 €

–      vernieuwen kolkenzuigers                                                                                                       100.000 €

–      extra reinigen en ontwortelen kolkenzuigers:                                                                 100.000 €

 

 

  1.  openbare netheid versterken

De investeringen in de netheid van het openbare domein hebben van Mechelen een aangename stad gemaakt. De tijd dat we door Testaankoop als vuilste stad van Vlaanderen werden gekwalificeerd ligt lang achter ons. Vandaag verbazen toeristen zich over de netheid van Mechelen.

 

Maar alles kan beter en we willen hier een tandje bijsteken. We investeren immers heel veel in het mooi aanleggen van straten en pleinen en willen dat zo houden. Tegelijk beseffen we dat sommige straten en buurten nog vooruitgang kunnen boeken op het vlak van netheid. De voorbije jaren hebben we hier een beetje moeten afbouwen, omwille van de economische crisis. Maar dankzij de besparings- en efficientieoefeningen van de afgelopen jaren is nu ruimte voor een nieuwe sprong vooruit. In totaal gaat het over 1.028.133 € extra onderhoudsinspanningen.

 

Eenmalige investeringen:

 

–      aankoop extra 6 gluttons:                                                                                                         150.000 €

–      aankoop multifunctioneel onderhoudsvoertuig openbaar domein:                      54.312 €

–      veegmachine voor nat kuisen (oa. Bruul):                                                                         43.821 €

 

Jaarlijks terugkerende extra uitgaven:

–      opdrijven onderhoud plantvakken:                                                                                     20.000 €

–      extra onderhoud straatmeubilair via sociale economie:                                             20.000 €

–      extra onderhoud met 5 extra web-plussers:                                                                     45.000 €

–      3 extra medewerkers voor het onderhoud openbaar domein:                                110.000 €

 

 

3. stadsfestival Oprecht.Mechelen

 

Om van het stadsproject naar aanleiding van 400 jaar rechtbank in het Hof Van Savoye een succes te maken werd een substantieel bijkrediet voorzien voor de organiserende vzw mmmMechelen Feest ! In totaal gaat het om 280.000 €, bovenop het reeds voorziene bedrag.

 

2016: 95.000

2017: 75.000

2018: 75.000

2019: 35.000

 

 

Het geheim achter de Mechelse stadsbegroting

 

Vaak horen we: hoe doen ze dat toch in Mechelen ? Meer dan wie ook investeren en dan toch de belastingen verminderen. Waar halen ze het geld.

 

Het geheim achter deze opvallende begrotingscijfers is onlosmakelijk verbonden met het succesvolle beleid dat we voeren. Mechelen is de voorbije jaren welvarender en groter geworden. Het toenemende aantal bedrijven en mensen zorgt voor extra belastingsinkomsten. Deze laten toe dat we meer kunnen investeren en de belastingen voor iedereen kunnen verminderen. Tegelijk zien we dat het gemiddelde inkomen in Mechelne sneller stijgt dan het Vlaamse gemiddelde: Mechelen wordt dus relatief rijker dan de rest van het land. En de kansarmoede wordt – zeker in relatieve termen – kleiner, waardoor we hier minder lasten moeten dragen.

 

Mechelen zit als het ware in een opwaartse spiraal. Het stadsbestuur ziet het als haar taak om onze stad verder omhoog te duwen. Zo zullen de belastingverlagingen de aantrekkingskracht van Mechelen nog versterken, wat een verdere kwalitatieve instroom ondersteunt. We trekken de budgetten van het sociaal huis gevoelig op en zetten deze middelen op de eerste plaats om mensen te activeren. Zo zullen meer mensen op eigen benen kunnen staan en niet langer afhankelijk zijn van een uitkering. En het algemene beleid van meer groen, meer cultuur en ambiance in de stad, meer veiligheid en meer netheid zorgt ervoor dat steeds meer mensen in onze stad willen vertoeven. Zodat we ook de volgende jaren opnieuw middelen hebben om te investeren en wie weet de belastingen nog verder te verminderen.

 

 

Ter illustratie wijzen we erop dat het aantal geboortes in kansarme gezinnen in 2014 van alle centrumsteden enkel in Mechelen systematisch zakt. Ook vorig jaar. We staan nu op 11,4% of exact het Vlaams gemiddelde.

 

GRAFIEK geboorten

 

 

 

 

 

Ook het gemiddeld inkomen per aangifte blijft voor Mechelen gunstig evolueren. Merk in onderstaande tabel met de meeste recente beschikbare cijfers op dat alleen Leuven en Aalst de laatste jaren een hoger gemiddeld ipa noteren. We staken sinds kort zelf Hasselt en Brugge (!) voorbij.

 

Gemiddeld inkomen per aangifte

2011

2012

Mechelen

29.413

31.065

Sint-Niklaas

28.242

29.794

Kortrijk

28.660

30.290

Aalst

29.755

31.126

Leuven

32.260

34.072

Hasselt

29.935

31.004

Brugge

29.465

30.983

Antwerpen

25.479

26.653

Gent

27.854

29.252

Roeselare

28.535

30.142

Turnhout

27.318

28.325

Oostende

25.212

26.623

Genk

26.255

26.938

 

 

Ter vergelijking: in 2000 bedroeg het gemiddeld inkomen per aangifte in Mechelen 21.906 euro, een pak minder dan het gemiddelde van de centrumsteden van 23.390 euro!

 

Een laatste illustratie van het succesvolle Mechelse beleid vinden we bij de evolutie van het aantal leefloners. Hun aantal nam af van 699 in 2000 naar 548 in 2013. Hiermee zitten we in de top drie van de dertien centrumsteden.

 

 

leeflonen-volledig

 

 


[1] De Groep Mechelen anno 2016 bestaat uit: Stad – Sociaal Huis – agb Sam – agb Mac – agb Energiepunt (geen investeringen)