Burgemeester van Mechelen, Vlaams volksvertegenwoordiger en Fractieleider Vlaams Parlement

Actieplan bedelarij viseert criminele netwerken: “Niet de bedelaars, maar de bendes straffen”

 

Donderdag 1 juni 2017 –  Met een integraal actieplan wil het stadsbestuur van Mechelen het probleem van bedelarij in het stadscentrum kordaat aanpakken. “Ons plan heeft een dubbele finaliteit. We willen de bedelaars een uitweg bieden en tegelijk de uitbuitende criminele netwerken erachter weren uit de stad”, zegt burgemeester Bart Somers.

 

Het fenomeen van de bedelarij in de centrumstraten van Mechelen is relatief nieuw. “Het is een problematiek die pas sinds enkele maanden hardnekkiger opduikt. Daarom hadden we tot nu toe geen structurele aanpak van het probleem. Alarmerend was de vaststelling van politie bij recente controles dat de bedelaars niet in Mechelen wonen. Sterke aanwijzingen in de richting van georganiseerde praktijken als bendevorming, uitbuiting en georganiseerde misdaad liggen aan de basis van voorliggend actieplan”, aldus Somers.

 

“Bedelaars zijn voor ons geen criminelen, maar slachtoffers van georganiseerde misdaad. Het zijn kwetsbare mensen die in de eerste plaats hulpbehoevend zijn. De Mechelse aanpak wil voorkomen dat die mensen nog zouden gaan bedelen. In die optiek is ook dit actieplan een proeve van integraal zorgbeleid”, zegt schepen van preventie Stefaan Deleus.

 

ABP aanpassen

 

Centraal in de aanpak staat de aanpassing van de Algemene Bestuurlijke Politieverordening (ABP). Momenteel is artikel 76 van de ABP dat de bedelarij reglementeert eerder vaag. De voorgestelde sanctie bij overtreding is een klassieke politiestraf. Dat betekent dat niet de sanctionerend ambtenaar vervolgt, maar dat het parket een vervolging voor de politierechter moet instellen om een overtreder te kunnen sanctioneren. In de praktijk gebeurt dat niet en worden PV’s tegen bedelarij geseponeerd. “We hebben beslist om het artikel 76 doeltreffend te herformuleren en de straten, pleinen en publieke inrichtingen welomlijnd, nominatim en exhaustief op te sommen waar het verboden is te bedelen. Een tweede paragraaf bepaalt ook de wijze van bedelen die strafbaar wordt met een administratieve geldboete. Maar een kei kan je niet stropen. Daarom kiezen we voor een symbolische boete van 1 euro. Bij overtreding is de prioriteit immers niet het innen van een boete, maar wel om een hefboom te hebben om de bedelaar te helpen”, zegt schepen voor juridische zaken Marc Hendrickx die ook in het Vlaams Parlement actief bezig is met de materie.

 

Daarbij zal in eerste lijn het Sociaal Huis zijn curatieve rol moeten opnemen. Koen Anciaux: “Bedelaars die in Mechelen of elders legaal verblijven, zullen we een vaste contactpersoon toewijzen binnen het Sociaal Huis. Onze eerstelijnswerkers kunnen desgevallend en op maat doorverwijzen naar gespecialiseerd hulpverleningsaanbod. Waar taal een barrière vormt, zullen we beroep doen op de sociale tolkenpool in samenwerking met het Agentschap Integratie en Inburgering.”

 

Er wordt ook verwacht dat de gemeenschapswachten en de straathoekwerkers bedelaars actief gaan aanspreken wanneer ze hen aantreffen om hen op dezelfde manier door te verwijzen naar de sociale diensten van het Sociaal Huis. “Ook van hen verwachten we een aanklampende aanpak. Het is de bedoeling dat deze medewerkers hen begeleiden tot over de drempel van het Sociaal Huis”, aldus nog Koen Anciaux. Het actieplan voorziet ook in de aanmaak van een brochure met pictogrammen die anderstalige mensen duidelijk moet informeren over het bedelverbod en waar ze hulp kunnen vinden. Wanneer bedelaars zonder wettelijke verblijfsvergunning worden aangetroffen zullen de eerstelijnswerkers contact opnemen met de Dienst Vreemdelingenzaken. Artikel 76 wordt een niet-prioritaire inbreuk. Bij een eerste overtreding volgt er enkel een waarschuwing na identificatie van de overtreder.

 

Bendes aanpakken

 

Mensenhandel, bendevorming, uitbuiting en andere criminele activiteiten gelinkt aan bedelarij worden een prioriteit in het politionele recherchebeleid van de stad. “We organiseren overleg met de federale politie en de lokale recherchecapaciteit wordt georiënteerd op de geviseerde problematieken. We gaan ook de (niet-openbare) omzendbrief van het Openbaar Ministerie toepassen die de aandacht vestigt op de problematiek van het bedelen in steden met richtlijnen rond een aanpak voor de mogelijke uitbuiting van de bedelaar”, zegt Bart Somers. Ook het parket wordt gevraagd dit fenomeen hoog op de agenda te plaatsen. Bendes maken vaak gebruik van minderjarigen of personen die kwetsbaar zijn geworden door hun onwettige toestand, ziekte, zwangerschap, letsel of psychische afhankelijkheid. “Als overheid mag je niet wegkijken van deze problematiek. Dit actieplan komt er dus ook in het belang van de meest kwetsbare slachtoffers”, aldus nog Somers.

 

Straatmuzikanten

 

De problematiek van straatmuzikanten is verweven met bedelarij. Daarom maakt ook het strikt en prioritair toepassen van de bestaande regelgeving onderdeel uit van het actieplan bedelarij. In de praktijk zal politie optreden op basis van klachten. Daarbij wordt gecontroleerd of de straatmuzikant beschikt over een voorafgaande en schriftelijke toelating van de burgemeester. Maar ook dan mag het geluid niet als hinderlijk beschouwd kunnen worden of aanleiding geven tot gerechtvaardigde klachten.

 

Het stadsbestuur zal de nieuwe aanpak bedelarij evalueren na een toepassingsperiode van 3 maanden.

 

Download hier de nieuwe tekst in het ABP